Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η έρευνα και η αναγνώριση της σημασίας του μικροβιώματος, ειδικά στο γαστρεντερικό σύστημα. Τα μικροβιακά κύτταρα στο γαστρεντερικό σύστημα παίζουν πολυποίκιλους και σημαντικούς ρόλους για τη διατήρηση καλής υγείας, ενώ οι μικροβιακές διαταραχές στο έντερο συνδέονται με την ανάπτυξη παθήσεων όπως η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (IBD), το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS), ο διαβήτης, η παχυσαρκία, ο καρκίνος, αλλά και παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος και του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Παρότι πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την ισορροπία του μικροβιώματος, η διατροφή παίζει κεντρικό ρόλο.

Μικροβίωμα και Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική

Στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική το στοιχείο της Γης συνδέεται με το στομάχι και τη σπλήνα που με τη σειρά τους αντιστοιχούν στην πρόσληψη τροφής και την πέψη. Η Γη στον βελονισμό συμβολίζει τη σχέση μητέρας-παιδιού, τη σταθερότητα και τη θρέψη. Καθώς τα όργανα της Γης βρίσκονται στο μέσο του σώματος, συμβολίζουν το κέντρο γύρω από το οποίο γυρνούν όλα. Αυτά τα όργανα που σχετίζονται με το γαστρεντερικό σύστημα έχουν μεγάλη επιρροή στην υγεία των άλλων συστημάτων του σώματος.

Στην περίπτωση διαταραχών σε αυτά τα όργανα, το αποτέλεσμα συχνά είναι η εμφάνιση ποικίλων ψυχικών και σωματικών συμπτωμάτων, όπως ανησυχία και άγχος, έλλειψη συγκέντρωσης, διαταραχές διατροφής ή πεπτικά προβλήματα.

Σύνδεση του μικροβιώματος με άλλα συστήματα του σώματος

Το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζει άλλα μικροβιώματα και συστήματα του σώματος. Οι συνδέσεις και αλληλεπιδράσεις αυτές είναι καίριες για την υγεία και τη γενικότερη ευεξία του ανθρώπινου οργανισμού. Τα δίκτυα αυτά μεταξύ των συστημάτων του σώματος θυμίζουν την ισορροπία της ενέργειας στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική και τον βελονισμό, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των στοιχείων που διέπουν τις πτυχές της υγείας στο σώμα, τον νου και το πνεύμα. 

Άξονας Εντέρου-Εγκεφάλου

Η πιο γνωστή από αυτές τις συνδέσεις είναι ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου (gut–brain axis (GBA)). Οι μικροοργανισμοί που υπάρχουν στο γαστρεντερικό σύστημα παίζουν σημαντικό ρόλο στην ομοιόσταση του σώματος. Με αυτόν τον τρόπο το μικροβίωμα φαίνεται να παίζει κεντρικό ρόλο σε διαταραχές του εγκεφάλου όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ, αγχώδεις διαταραχές, νόσος του Πάρκινσον, κατάθλιψη, και άλλα.

Άξονας Εντέρου-Πνευμόνων

Τα τελευταία χρόνια έχει αναγνωριστεί η ύπαρξη και η σημασία του μικροβιώματος των πνευμόνων και η σύνδεσή του με το μικροβίωμα του εντέρου, σχηματίζοντας τον άξονα εντέρου-πνευμόνων (gut–lung axis (GLA)). Οι συνδέσεις μεταξύ των δύο αυτών συστημάτων παίζουν σημαντικό ρόλο στις αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος, κάτι που σημαίνει ότι το εντερικό μικροβίωμα μπορεί να επηρεάσει την πορεία των αναπνευστικών ασθενειών.

Η σημασία της διατροφής για υγιές εντερικό μικροβίωμα

Η διατροφή παίζει καίριο ρόλο για την καλή ισορροπία των μικροβιακών πληθυσμών στο έντερο, καθώς και για την ομοιόσταση του οργανισμού. Η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική βασίζεται επίσης πολύ στη διατροφή και τις ενεργειακές αξίες των τροφίμων και της παρασκευής τους σε σχέση με τα όργανα του σώματος, τις εποχές, και την ενέργεια.

Μερικοί βασικοί κανόνες για την καλή λειτουργία του μικροβιώματος:

• Αυξημένη κατανάλωση φυτικών ινών: τα διαφορετικά τρόφιμα έχουν μεγάλη ποικιλία φυτικών ινών ή προβιοτικών, που ενισχύουν διαφορετικές πτυχές του μικροβιώματος. Η ποικιλία σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, και δημητριακά είναι σημαντική για την καλή λειτουργία του εντέρου.
• Κατανάλωση ποικιλίας τροφίμων και εποχιακών προϊόντων: οι εποχές παίζουν μεγάλο ρόλο στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική και έτσι δίνεται έμφαση στην κατανάλωση προϊόντων στην εποχή τους και ειδικών τρόπων μαγειρέματος που συνάδουν με την εποχή.
• Κατανάλωση ζυμωμένων τροφών: οι ζυμώσεις στα τρόφιμα γίνονται ως αποτέλεσμα μικροβιακών αντιδράσεων και ενισχύουν σημαντικά την καλή ισορροπία του μικροβιώματος. Τροφές όπως το γιαούρτι, το κεφίρ, το προζυμένιο ψωμί, το κίμτσι, και άλλες, είναι σημαντικές για μια ισορροπημένη διατροφή. 
• Αποφυγή υπερ-επεξεργασμένων τροφών: τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη γενικότερη υγεία και την καλή ισορροπία του μικροβιώματος και θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωσή τους.

Οι παραπάνω κανόνες αποτελούν μια πολύ γενικευμένη βάση για την καλή λειτουργία του μικροβιώματος, αλλά καθώς κάθε άτομο έχει διαφορετικές προτιμήσεις, συνήθειες, και θέματα υγείας, υπάρχει η δυνατότητα προσαρμογής και διαφοροποίησης για τα καλύτερα αποτελέσματα.

Προτεινόμενες θεραπείες για την ενίσχυση του μικροβιώματος

Ρεφλεξολογία

• Η Ρεφλεξολογία βασίζεται στην εφαρμογή ειδικών πιέσεων κυρίως στα πέλματα των ποδιών. Κάθε ειδική πίεση ανακλάται στο αντίστοιχο σημείο του σώματος που θέλουμε να χαλαρώσουμε. Με αυτόν τον τρόπο βελτιώνεται το νευρικό σύστημα και κατ’επέκταση κάθε άλλη λειτουργία του οργανισμού μας απόλυτα φυσικά.

Βελονισμός

• Ο Βελονισμός  είναι αποτελεσματική θεραπεία που χρησιμοποιείται εδώ και χιλιετίες από την Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική. Με τη χρήση λεπτών βελόνων ο θεραπευτής στοχεύει τα θεραπευτικά κέντρα του σώματος και ενεργοποιεί, αποσυμφορεί και εξισορροπεί τον οργανισμό.
• Ηλεκτροβελονισμός: βελονισμός χωρίς βελόνες που χρησιμοποιεί συσκευές με ειδικά εξαρτήματα, τα οποία διεγείρουν τα βελονιστικά σημεία με μικρής συχνότητας ηλεκτρικό ρεύμα (10Hz), συχνότητα η οποία ευνοεί την εγκεφαλική λειτουργία καθώς είναι ίδια με αυτή του σώματος. Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται ο ερεθισμός των αντανακλαστικών σημείων του σώματος με απλό άγγιγμα, χωρίς κανένα τρύπημα και κατ’επέκταση η εναρμόνιση ολόκληρου του οργανισμού.

 Διατροφή

• Η διατροφή παίζει κεντρικό ρόλο στις θεραπευτικές βάσεις της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής. Με την προσαρμογή της διατροφής μπορεί να επιτευχθεί αντιμετώπιση συμπτωμάτων, ενίσχυση του οργανισμού και βελτίωση της γενικότερης υγείας και ευεξίας του οργανισμού, με φυσικό και μακροπρόθεσμο τρόπο.